Sở Ngoại vụ tỉnh Bình Phước. Địa chỉ: Đường Lê Duẫn, phường Tân Bình, thị xã Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước.Điện thoại : 0651.3.886.227. Email: ngoaivubinhphuoc@gmail.com
Trang chủ
English
Website Sở Ngành
TIỀM NĂNG, HÌNH ẢNH, VĂN HÓA DÂN TỘC BÌNH PHƯỚC
 Bản in     Gởi bài viết  
Lục lạc trong đời sống của người Xêtiêng Tin có hình

BP - Theo một số tài liệu khảo cổ học ghi chép lại: Thời tiền sơ sử con người đã biết chế tác và sử dụng các loại lục lạc. Trong các di chỉ khảo cổ học thuộc văn hóa Đông Sơn, Sa Huỳnh, lục lạc là loại hiện vật được phát hiện tương đối nhiều tại các nền văn hóa khác nhau, cư dân sử dụng lục lạc được coi phố biến nhất là cư dân Đông Sơn, họ thích đeo trang sức như vòng ống chân, vòng ống tay. Mặt ngoài của chiếc vòng luôn có mấu để đeo thêm những chiếc lục lạc dài. Trải qua thời gian, lục lạc không bị mất đi mà vẫn được nhiều tộc người ưa chuộng để sử dụng trong sinh hoạt văn hóa - tín ngưỡng. Hiện nay, một số làng đúc đồng ở khu vực miền Trung vẫn còn chế tác mặt hàng này với số lượng đáng kể và với nhiều kiểu khác nhau để cung cấp cho đồng bào các dân tộc thiểu số làm đồ trang sức.

Lục lạc đồng, vòng hở, được tìm thấy ở khu vực ấp Thạch Màn, xã Tân Lợi (Đồng Phú)

Đối với người Xêtiêng ở Bình Phước, lục lạc được coi là đồ trang sức được sử dụng phổ biến, có lịch sử lâu đời so với các đồ trang sức truyền thống khác. Những lục lạc được người Xêtiêng sử dụng có niên đại khoảng thế kỷ XV-XVII, có xuất xứ từ Nam Đông Dương được cộng đồng các dân tộc Mạ, Xêtiêng, Mơnông sử dụng phổ biến. Lục lạc có nhiều loại phong phú, có loại bằng bạc, đồng, có loại bằng gỗ, với các hình dạng khác nhau, có loại hình tròn, hình trứng, hình cầu, có loại giống như chiếc chuông hay cái loa. Thân dạng tròn, rỗng, miệng hở, có nhân bằng đồng bên trong, dùng để phát ra tiếng kêu khi được rung lắc, hoa văn một số lục lạc đồng còn được thể hiện trên những đường vạch chỉ có phảng phất hoa văn văn hóa Đông Sơn, văn hóa Đồng Nai và nam Tây Nguyên.

Già làng Điểu Lên, thôn Bom Bo, xã Bình Mình (Bù Đăng) cho biết:

Lục lạc thường được người Xêtiêng sử dụng trong các lễ nghi truyền thống như lễ đâm trâu, mừng lúa mới, cầu mưa... Trong các buổi lễ này lục lạc bằng đồng được sử dụng để xua đuổi tà ma, thường thì thầy pháp tay lắc lục lạc, miệng đọc bài khấn với nội dung thông báo tới các vị thần như thần mặt trời, thần mặt trăng, thần sấm sét, thần núi, thần sông, thần gió, thần mưa, thần nước, thần rẫy, thần cây, đặc biệt là thần Yang Liêng… về tình hình cuộc sống hiện nay của người Xêtiêng trong các thôn sóc và nhờ các vị thần che chở cho dân làng và gia đình mạnh khỏe, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, vạn vật sinh sôi nảy nở.

 Già làng Điểu Lên cho biết thêm: Lục lạc còn được sử dụng trong việc trang trí lên các bộ trang phục khố, váy ngăn, váy dài, người Xêtiêng thường sử dụng những chiếc lục lạc nhỏ bằng hạt đậu để gắn vào các đường diềm trên trang phục khố của người đàn ông và trên trang phục váy đeo ở hông ở người phụ nữ để vừa tạo yếu tố thẩm mỹ, kết hợp cùng với các hoa văn làm trang phục thêm đặc sắc, vừa để mỗi lần tổ chức các lễ hội khi nhảy múa, lục lạc thường tạo ra tiếng kêu, nghe rất vui nhộn, thanh niên nam nữ đều thích đeo lục lạc vì tiếng reo của chúng như tín hiệu thay cho lời kêu gọi bạn tình.

Hiện những chiếc lục lạc còn lại để người Xêtiêng sử dụng không còn nhiều trong đời sống xã hội, nhưng lục lạc đã và đang được người Xêtiêng gìn giữ ít nhiều vẫn thể hiện được vai trò, tính ưu việt của nó trong lịch sử tồn tại và phát triển của tộc người Xêtiêng sinh sống trên đất Bình Phước.

 Chị Axia, con gái già làng Điểu Lên cho biết: Em bé sau khi sinh thường đeo những chiếc lục lạc bằng bạc, đồng lên cổ, chân, tay nhằm tránh tà ma, xua đuổi những gì không tốt đẹp để em bé luôn được bình yên, mạnh khỏe.

Qua những hiện vật lục lạc được người Xêtiêng sử dụng hiện nay, có thể nhận thấy ngay từ thời xa xưa người Xêtiêng đã biết trao đổi, giao lưu văn hóa với các cư dân sinh sống quanh khu vực nam Trường Sơn và Tây Nguyên. Bên cạnh các đồ trang sức vòng tay, vòng chân, vòng cổ, khuyên tai, ngà căng tai... người Xêtiêng còn sử dụng những chiếc lục lạc. điều này đã phản ánh một đời sống sinh hoạt văn hóa vô cùng phong phú và đa dạng của người Xêtiêng trên đại ngàn núi rừng nam Trường Sơn được gìn giữ, bảo tồn cho đến ngày nay.

Tuấn Hồng - Quốc Kỳ sưu tầm (Theo Báo Bình Phước)

[Trở về]
 
Unicode | Góp ý
Trang tin điện tử Sở Ngoại Vụ Tỉnh Bình Phước
Địa chỉ: QL 14, phường Tân Bình, thị xã Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước. Điện thoại : 0651.3.886.227. Email:ngoaivubinhphuoc@gmail.com
Trưởng ban biên tập : Phạm Thị Anh Thư (Giám đốc) - Bản quyền SỞ NGOẠI VỤ TỈNH BÌNH PHƯỚC- Wedsite: Songoaivu.binhphuoc.gov.vn